Waarom psycho-educatie?
Autisme: de cijfers liegen er niet om
Deze cijfers* zijn schokkend, maar wel de realiteit. Waarom psycho-educatie bij autisme? Omdat te veel kinderen met autisme vastlopen in het onderwijs. Te veel volwassen lopen vast op werk. Te veel mensen met autisme raken overspannen, depressief of belanden in een autistische burn-out. Het grootste deel wordt veroorzaakt door niet passend onderwijs, werk of zorg. We moeten daarom op zoek naar een gezonde balans tussen het enerzijds aanpassen van de persoon met autisme aan zijn omgeving, en anderzijds passend maken van de omgeving aan de persoon. Goede psycho-educatie helpt jongeren met autisme én hun omgeving bij deze zoektocht.
*Factsheet Autisme, Nederlandse Vereniging voor Autisme NVA, 2019; Factsheet autisme, Vanuit Autisme Bekeken VAB, 2020, NVA, 2024, NAR 2025
Verder kijken dan de diagnose
Om te weten hoe jongeren met autisme hun eigen weg kunnen vinden, is het van belang dat zij zichzelf én hun autisme al op jonge leeftijd leren kennen. Dat er vragen worden gesteld als: “Wie ben ik? Wat heb ik nodig om mij goed te voelen? Wat kan ik aan een ander vragen?” Maar dat er ook wordt erkend dat een leven met autisme soms ook erg moeilijk is. De gestelde autisme diagnose is hierbij een startpunt. Maar een mens is meer dan zijn diagnose. Begrijpen wie je bent en wat je doet betekent ook aandacht voor thema’s als emotionele ontwikkeling, opgelopen schade door trauma en stress, en (juist) sterke kanten en interesses.
Lees hier op een interessant artikel over psycho-educatie.
Een kant-en-klaar programma voor jongeren met autisme?
Dat bestaat niet. Om doeltreffende ondersteuning te bieden, moet naar de kern gekeken worden. Hoe zit dat precies bij déze jongere met autisme in elkaar? Welke thema’s spelen er nog meer onder de waterspiegel? Dat moet de centrale vraag zijn bij psycho-educatie. Tijdens het Jouw Autisme traject is ruimte om in te zoomen op het individu, om nuances aan te brengen en naar de jongere zijn ‘eigen autisme’ te kijken.
Psycho-educatie zorgt ervoor dat jongeren met autisme een reëler beeld krijgen van zichzelf, mét hun autisme. Het traject ondersteunt ze bij het leren omgaan met uitdagingen en inzetten van hun sterke kanten. Hierdoor kunnen problemen en uitval op school, werk en in het dagelijks leven vroegtijdig voorkomen worden.
Schokkende cijfers vragen om een andere aanpak
De huidige cijfers liegen er niet om, maar er valt zeker wat te doen. Dit lukt alleen als jongeren met autisme vroegtijdig passende hulp krijgen. De Jouw Autisme Methodiek biedt daarin mogelijkheden. Dit is het eerste psycho-educatie traject dat is ontwikkeld vanuit de visie dat autisme een kwetsbaarheid is in de informatieverwerking, en geen stoornis of handicap.
De Jouw Autisme Methodiek hanteert de geadviseerde focus voor de verschillende levensfases van jongeren met autisme (GGZ Zorgstandaard Autisme, 2017). Dit advies is gebaseerd op de nieuwste inzichten rondom het ondersteunen en versterken van mensen met autisme. Daarmee is Jouw Autisme een effectieve methodiek om álle jongeren met autisme te bereiken.
Tenslotte richt de Jouw Autisme Methodiek zich niet alleen op uitleg (over autisme), maar op het leren kennen van jezelf, met alles wat je meegemaakt hebt en tegenkomt in jouw omgeving. En gaan we een stap verder: We gaan op zoek naar vaardigheden en hulpbronnen die een jongere kunnen helpen hun eigen weg te vinden, mét hun autisme.
Betere emotieregulatie, minder stress ervaren.
Een belangrijk doel van de Jouw Autisme Methodiek is dat jongeren minder stress ervaren. Dat lukt omdat ze zich gezien en begrepen voelen. Ze leren hun eigen autisme herkennen, ontdekken wat hen helpt bij moeilijke situaties en leren ook om hulp te vragen aan anderen.
De methodiek helpt om stress te voorkomen door jongeren te leren bewuste keuzes te maken. Ook leren ze situaties vooraf te overzien, zodat ze niet te veel prikkels of verwachtingen tegelijk krijgen.
Daarnaast werken we aan emotieregulatie. Vanwege de veel voorkomende alexithymie (moeite om emoties te herkennen, geen woorden hebben voor gevoel) richten wij ons in de methodiek op stress en herkennen van stress.
Er zijn verschillende hulpmiddelen om stress te herkennen en te verminderen:
Daarnaast werken we samen met de SAM-app (Stress Autism Mate). Dat is een gratis app die wetenschappelijk bewezen effectief is. We gebruiken deze app voor jongeren die liever digitaal werken. Lees hier meer over deze samenwerking.
